Odleżyny – jak im zapobiegać i jak leczyć rany na skórze?

materace przeciwodleżynowe

Odleżyny to uszkodzenia skóry i znajdujących się pod nią tkanek, powstające z powodu długotrwałego ucisku hamującego przepływ krwi. Na pojawianie się przewlekłych, trudno gojących ran narażone są przede wszystkim osoby starsze, obłożnie chore i długotrwale unieruchomione na łóżku lub wózku inwalidzkim. Jak zapobiegać odleżynom i jak je leczyć?

Kontrolowanie wyglądu skóry

Odleżyny zwykle powstają w miejscach, w których kości znajdują się tuż pod skórą. Okolice szczególnie podatne na powstawanie ran to potylica, miękkie tkanki przy kości krzyżowej, grzbietowej i ogonowej oraz przy połączeniach kości udowej z miednicą. Prawdopodobieństwo pojawiania się odleżyn wzrasta w przypadku osób z zaburzeniami krążenia i diabetyków. Osoby starsze i niedożywione również należą do grupy ryzyka, z powodu charakterystycznej dla nich cienkiej warstwy tkanki tłuszczowej oraz mniejszej liczby włókien kolagenowej. Do powstawania bolesnych ran przyczynia się także niewystarczająca higiena, nadmierne tarcie uciskanych części ciała oraz nierówności materacy i pościeli. Nie powinno się bagatelizować problemu powstających odleżyn. Stan skóry należy kontrolować często i uważnie. Wśród niepokojących symptomów można wyróżnić zaczerwienienie, nieznikające wpływem nacisku i powierzchowne uszkodzenia skóry – otarcia, pęcherze i płytkie owrzodzenia. Z czasem zmiany pogłębiają się, a niewłaściwie ukrwiona tkanka obumiera. Skóra staje żółtawa, brązowa, dochodzi też do dalszych uszkodzeń tkanki mięśniowej i kostnej.

Regularne zmienianie pozycji

Podstawowym sposobem zapobiegania odleżynom jest częste zmienianie pozycji chorego, najrzadziej co 2 godziny. Chorego najlepiej układać ciało chorego pod kątem 30 stopni, unosząc głowę i klatkę piersiową, przy czym taka pozycja nie powinna być utrzymywana przez zbyt długi czas. W profilaktyce odleżyn niezwykle ważne okazują się codzienne ćwiczenia rehabilitacyjne. Warto wykonywać kończynami chorego ruchy bierne, zginając łokcie i kolana w stawach, aby zapobiec przykurczom.

Odpowiedni materac

Ciało osoby chorej musi być równomiernie odciążane i zabezpieczone przed nadmiernym uciskiem na jak największej powierzchni. Do tego celu wykorzystuje się materace przeciwodleżynowe oraz poduszki stałociśnieniowe i zmiennociśnieniowe. Można nabyć je w specjalistycznych sklepach ze sprzętem rehabilitacyjnym. Dzięki materacom i innym akcesoriom, zapobieganie ranom na skórze staje się prostsze i skuteczniejsze.

Właściwa higiena

Aby przeciwdziałać odleżynom, skóra chorego powinna być myta ciepłą wodą i delikatnymi, nawilżającymi środkami czystości. Po umyciu ciało trzeba dokładnie osuszyć (nie pocierając zbyt mocno), dlatego że wilgoć sprzyja powstawaniu uszkodzeń tkanek. Należy nacierać skórę środkami zwiększającymi elastyczność skóry. Bardzo istotne jest także regularne zmienianie bielizny i pościeli chorego, wygładzając wszelkie nierówności.

Leczenie odleżyn

Odleżyny powinny być leczone pod kontrolą specjalisty – dermatologa lub chirurga. W początkowym stadium na rany stosuje się kurację żelami, kremami i antybiotykami. W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne okazuje się usunięcie martwych tkanek. W tym celu odleżyny smaruje się specjalnym żelem lub roztworem nadtlenku wodoru. Na rany nakłada się również opatrunki zawierające substancje lecznicze i składające się z warstwy hydrokoloidowej oraz pianki poliuretanowej. Nierzadko stosuje się też plastry nasycone związkami srebra i jodu.

Martwiczym zmianom tkanek łatwiej jest zapobiegać, niż je leczyć. Dla profilaktyki odleżyn szczególnie istotne okazują się praktyki takie jak częste zmienianie pozycji ciała chorego, dbałość o higienę, systematyczne kontrolowanie stanu skóry, korzystanie z materaców przeciwodleżynowych i innych sprzętów wspomagających zapobieganie ranom. Nie bez znaczenia pozostaje zachowanie pełnowartościowej diety, bogatej w białko, cynk i witaminy. Warto pamiętać, że zaniedbane i nieleczone odleżyny mogą doprowadzić do poważnych powikłań, w tym do zakażenia organizmu.

Jeden komentarz do “Odleżyny – jak im zapobiegać i jak leczyć rany na skórze?”

  1. Zajmowanie się osobą obłożnie chorą to bardzo trudna i wymagająca praca. Nikomu nie życzę tego by w rodzinie była taka osoba, którą trzeba się zajmować. Życzę też wiele siły tym, którzy już się z takim przypadkiem zmagają.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *